Bối cảnh kinh tế toàn cầu đang chứng kiến những chuyển biến bất ngờ khi các số liệu lạm phát không hạ nhiệt như kỳ vọng, buộc thị trường phải đặt ra kịch bản về một đợt tăng lãi suất mới từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Sự thay đổi trong kỳ vọng của thị trường tài chính
Mặc dù tại cuộc họp gần nhất Fed vẫn duy trì định hướng nới lỏng nhẹ với dự báo một lần cắt giảm lãi suất trong năm nay, nhưng thái độ thận trọng của Chủ tịch Jerome Powell đã khiến giới đầu tư lo ngại. Sự do dự này phản ánh qua việc xác suất cắt giảm lãi suất trong năm 2026 đã sụt giảm mạnh từ 72% xuống còn 37%. Ngược lại, xác suất Fed phải tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát đã vọt lên mức 45%.
Xu hướng “diều hâu” này không chỉ giới hạn tại Mỹ mà đang lan rộng trên toàn cầu. Ngân hàng trung ương Australia đã tiến hành tăng lãi suất, Nhật Bản phát đi tín hiệu thắt chặt, trong khi Anh và châu Âu cũng đang để ngỏ khả năng nâng chi phí vay vốn. Lợi suất trái phiếu chính phủ toàn cầu tăng cao là minh chứng rõ nét nhất cho việc thị trường đang chuẩn bị cho một môi trường lãi suất cao kéo dài hơn dự kiến.
Áp lực từ lạm phát lõi và giá năng lượng
Nguyên nhân cốt lõi khiến Fed rơi vào thế khó là chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) – thước đo lạm phát ưa thích của cơ quan này – vẫn duy trì ở mức cao. Lạm phát PCE lõi hiện đứng ở mức 3,1%, gần như không thay đổi so với cuối năm 2024. Đặc biệt, giá các dịch vụ cốt yếu không bao gồm nhà ở đã đi ngang ở mức 3,5% suốt một năm qua, vượt xa mục tiêu 2% mà Fed đề ra.
Thêm vào đó, biến động của thị trường năng lượng toàn cầu và giá xăng dầu tăng cao đang làm phức tạp hóa bài toán lạm phát. Khác với những giai đoạn trước, nền kinh tế Mỹ hiện có khả năng chống chịu tốt hơn với cú sốc giá dầu do đã trở thành nước xuất khẩu ròng năng lượng. Tuy nhiên, nếu giá dầu tiếp tục leo thang do căng thẳng địa chính trị, áp lực chi phí đẩy sẽ khiến lạm phát khó có thể quay về mức mục tiêu nếu không có những biện pháp can thiệp mạnh tay hơn từ chính sách tiền tệ.
Tác động từ chính sách tài khóa và thị trường lao động
Chính sách tài khóa thúc đẩy tăng trưởng của chính quyền Mỹ, bao gồm các gói giảm thuế trị giá hàng trăm tỷ USD và tăng chi tiêu quốc phòng, đang góp phần “làm nóng” nền kinh tế. Khi tăng trưởng và thị trường lao động chưa suy yếu đủ mức để tạo vùng đệm cho áp lực giá cả, Fed đối mặt với rủi ro rằng chính sách tiền tệ hiện tại có thể trở nên quá nới lỏng một cách gián tiếp.
Hiện tại, mức lãi suất danh nghĩa đã hạ từ vùng 5,25% xuống còn khoảng 3,5% đến 3,75%. Nếu lạm phát tiếp tục tăng trong khi lãi suất đứng yên, lãi suất thực tế sẽ giảm xuống, vô tình kích thích chi tiêu và đầu tư, đi ngược lại mục tiêu kiềm chế lạm phát. Dù tăng lãi suất chưa phải là lựa chọn ưu tiên hàng đầu, nhưng giới phân tích cho rằng Fed có thể buộc phải hành động nếu các kỳ vọng lạm phát không còn được neo giữ ổn định.
Liên hệ và ảnh hưởng tới kinh tế Việt Nam
Việc Fed có khả năng tăng lãi suất trở lại hoặc duy trì lãi suất ở mức cao lâu hơn sẽ tạo ra áp lực trực tiếp lên tỷ giá USD/VND và chi phí vay vốn bằng ngoại tệ của các doanh nghiệp Việt Nam. Khi lãi suất đồng USD neo cao, dòng vốn có xu hướng rút về Mỹ, gây sức ép lên dự trữ ngoại hối và đòi hỏi sự điều hành linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước trong việc cân bằng giữa hỗ trợ tăng trưởng và ổn định tỷ giá. Bên cạnh đó, chi phí nhập khẩu hàng hóa nguyên liệu tính bằng USD cũng sẽ tăng lên, tạo áp lực lạm phát nhập khẩu đối với thị trường trong nước.
Miễn trừ trách nhiệm:
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo và không cấu thành lời khuyên đầu tư. Giao dịch ngoại hối và các sản phẩm phái sinh tiềm ẩn rủi ro cao. Theo quy định pháp luật Việt Nam, hoạt động giao dịch ngoại hối chỉ được phép tại các tổ chức tín dụng được Ngân hàng Nhà nước cấp phép; các sàn forex cá nhân không được cấp phép và không được pháp luật bảo vệ. Người đọc tự chịu trách nhiệm đối với quyết định của mình. Nội dung không phản ánh quan điểm của pipdock.com.