Feb 18, 2026
Báo cáo về khả năng Christine Lagarde rời ECB sớm làm dấy lên lo ngại về tính độc lập của ngân hàng trung ương, chính trị kế nhiệm và rủi ro đối với đồng euro cũng như trái phiếu chính phủ châu Âu (EGBs).
Tóm tắt
- Rời nhiệm sởm: Theo Financial Times, Christine Lagarde có thể từ chức trước khi kết thúc nhiệm kỳ 8 năm vào tháng 10 tới.
- Chính trị hóa: Động thái này được cho là nhằm giúp Tổng thống Pháp Macron – người sẽ không thể tái tranh cử vào tháng 4 tới – có tiếng nói trong việc chọn người kế nhiệm, qua đó làm dấy lên lo ngại về sự chính trị hóa ECB.
- Ảnh hưởng thị trường hạn chế: Dù việc tranh cử kế nhiệm có thể gây bất ổn ngắn hạn cho EUR và EGBs, triển vọng chính sách dài hạn khó có thay đổi đáng kể bất kể ai lên nắm quyền.
Chi tiết
Các báo cáo đêm qua cho thấy Chủ tịch ECB Christine Lagarde có thể rời vị trí trước thời hạn chính thức vào tháng 10 năm sau. Dù ECB đã bác bỏ thông tin này, động thái tiềm tàng vẫn đặt ra nhiều hệ lụy đáng lo ngại.
Một tiền lệ đáng lo
Nếu thông tin từ FT là chính xác, việc Lagarde chủ động rút lui sớm — không vì lý do cá nhân mà để tạo điều kiện cho Tổng thống Macron chọn người kế nhiệm — sẽ mở ra một tiền lệ nguy hiểm. Điều này rõ ràng mang tính chính trị hóa cao độ: Lagarde đang tìm cách giúp đồng minh chính trị của mình (Macron) can thiệp vào quá trình chọn lãnh đạo ECB, đồng thời ngăn ứng cử viên cực hữu Marine Le Pen – hiện đang dẫn đầu trong các cuộc thăm dò – có ảnh hưởng trong quá trình này.
Điều này đặc biệt mỉa mai khi chính Lagarde từng chỉ trích mạnh mẽ việc xói mòn tính độc lập của chính sách tiền tệ tại Mỹ. Nay, bà lại tự đặt ECB – định chế vốn phải đứng ngoài vòng xoáy chính trị – vào đúng tâm điểm tranh đấu phe phái.
Nguy hiểm hơn cả là hệ quả lâu dài: nếu người kế nhiệm Lagarde trong tương lai cũng cảm thấy không hài lòng với bối cảnh chính trị và quyết định từ chức sớm, thì nguyên tắc nhiệm kỳ 8 năm – vốn được thiết kế để bảo vệ ECB khỏi áp lực chính trị – sẽ trở nên vô nghĩa. Có lẽ ngay từ đầu, khi bổ nhiệm một chính khách làm lãnh đạo ngân hàng trung ương, giới lãnh đạo EU đã nên lường trước rủi ro này!
Ứng viên tiềm năng kế nhiệm
Với tin đồn này xuất hiện lần thứ hai trong vòng một năm, cuộc đua tìm người kế nhiệm Lagarde chắc chắn sẽ nóng trở lại.
Trước tiên, có thể loại trừ một số khả năng:
- Ứng viên Đông Âu (ví dụ Vujcic, vừa được bổ nhiệm Phó Chủ tịch ECB) khó có cơ hội.
- Ứng viên Pháp cũng khó được chọn, do 2/4 đời Chủ tịch ECB đến nay đều là người Pháp.
- Ứng viên Đức cũng gặp trở ngại: Isabel Schnabel – thành viên Hội đồng Điều hành hiện tại – khó được thăng chức, chưa kể vai trò của Ursula von der Leyen ở Ủy ban châu Âu cũng gây phức tạp.
Do đó, danh sách ứng viên thực sự thu hẹp đáng kể. Hai cái tên nổi bật nhất:
- Pablo Hernández de Cos – cựu Thống đốc Ngân hàng Trung ương Tây Ban Nha, hiện là Tổng Giám đốc Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS). Tuy được đánh giá cao về chuyên môn và uy tín học thuật, nhưng ông mới nhận vị trí BIS chưa đầy một năm, nên việc quay lại ECB có thể bị coi là quá sớm.
- Klaas Knot – cựu Thống đốc Ngân hàng Trung ương Hà Lan – được xem là ứng viên sáng giá nhất. Ông sở hữu sự kết hợp hiếm có giữa uy tín thị trường, kinh nghiệm thể chế và nền tảng học thuật vững chắc. Với 14 năm lãnh đạo ngân hàng trung ương Hà Lan và kinh nghiệm sâu rộng trong ổn định tài chính (từng là Chủ tịch và Phó Chủ tịch Hội đồng Ổn định Tài chính – FSB), Knot có đủ năng lực để kế nhiệm Lagarde. Quan trọng hơn, ông nhiều khả năng sẽ được Đức ủng hộ. Tuy nhiên, để Knot được bổ nhiệm, thành viên hiện tại của Hội đồng Điều hành ECB – Frank Elderson (cũng là người Hà Lan) – có thể phải rời ghế, do khó có khả năng có hai đại diện Hà Lan cùng lúc trong Hội đồng Điều hành.
Dĩ nhiên, các ứng viên khác như Olli Rehn (Phần Lan), Joachim Nagel hoặc Elke Buch (Đức) cũng có thể nổi lên. Cần nhớ rằng chính Lagarde cũng chỉ được đề cử rất muộn trong quá trình lựa chọn năm 2019, khi Macron đưa bà ra như một “ứng viên thỏa hiệp” để phá vỡ bế tắc trong việc phân chia các vị trí lãnh đạo cấp cao của EU.
Hệ lụy thị trường
Về ngắn hạn, tác động thị trường gần như không đáng kể. Dù việc khởi động cuộc đua kế nhiệm có thể tạo ra bất ổn nhất thời và gây áp lực giảm giá đối với đồng euro và trái phiếu chính phủ châu Âu (EGBs), nhưng bất kỳ biến động tiêu cực nào cũng sẽ nhanh chóng lắng xuống.
Về dài hạn, dù người kế nhiệm Lagarde – đặc biệt nếu là Knot – có thể theo trường phái diều hâu hơn, nhưng khó xảy ra thay đổi lớn trong định hướng chính sách tiền tệ trong thời gian tới, nhất là khi lạm phát dự kiến sẽ tiếp tục thấp hơn mục tiêu 2% trong cả năm nay và năm sau.